KINH TẾ HỌC

[Game Theory- P6]: VÌ SAO EQ LẠI GIÚP BẠN THÀNH CÔNG TRONG CÔNG VIỆC DƯỚI GÓC NHÌN CỦA GAME THEORY

23 tháng 08, 2025
  1. 🧠 Dẫn nhập Hồi đó học Giải tích, tui cứ tưởng mấy cái như “tập LỒI”, “COMPACT”, “phương pháp Lagrange (La-răng)”, “Điểm tối ưu” là để giảng viên lùa sinh viên vô trại tâm thần. Khi tui xem các cuộc cãi nhau hay hoa mỹ hơn là đàm phán Mỹ – Việt vừa qua, lại thấy quen quen, kiểu như: “Ủa, cái bài này sao giống mấy khái niệm của Toán quá zậy?” Và rồi, từ trong ký ức mịt mù Giải tích, hiện ra một ánh sáng le lói mang tên: 🎯 Bài toán đàm phán – Bargaining Problem trong Game Theory

📦 1. Cấu trúc bài toán đàm phán: Gồm cặp (S, d) – nghe là thấy “tóan” rồi ha! i. S là tập hợp tất cả kết quả nếu hai bên chịu ngồi xuống nói chuyện đàng hoàng. 👉 Nhưng S phải tập LỒI (để khi phối hợp các chiến lược thì kết quả đạt được vẫn nằm trong S), COMPACT (tập đóng, và bị chặn để ta xác định được giới hạn và giải pháp tối ưu) ii. d là “disagreement point” – điểm bất đồng. 👉 Nếu cả hai “giận quá bấm block”, thì đây là kết quả mà mỗi người tự ôm về nhà. 💥 Ví dụ dễ hiểu: Giả sử bạn và đứa bạn cãi nhau chuyện chia cái bánh: i. S là tất cả cách chia: 5–5, 6–4, 7–3,… ii. d là cảnh cả hai tức nhau, ném bánh vô mặt nhau rồi đói bụng đi ngủ. 📌 Nếu S chỉ có mỗi d thôi → khỏi đàm phán làm gì nữa, giải tán!

💡 2. Lời giải Nash Bargaining Solution – “Cãi nhau nhưng còn thương” Đây là lời giải nổi tiếng do John Nash đề xuất (1950)- ông này lên phim rồi nha (A beautyful mind), được xác định bằng: “Maximizing the product of utilities gains from the disagreement point” NBS = arg max(u_1 - d_1).(u_2-d_2)…(u_n-d_n) Nghĩa là gì? 👉 Tìm cái điểm mà các bên đều lời nhiều nhất so với việc bất hợp tác. 👉 Không phải chỉ thắng – mà cùng thắng, để còn nhìn mặt nhau sau cuộc cãi vã. Bài toán: Xuân và B cùng hợp tác bán cà phê, tổng lợi nhuận tối đa là 12 triệu. Nếu đổ vỡ, Xuân tự làm lãi 5 triệu, B tự làm lãi 4 triệu. Tìm giá trị lợi ích phân bổ khi 2 người hợp tác (NBS)

  1. 🎭 TOÁN cần IQ, đàm phán cần EQ Bạn có thể tính được điểm tối ưu bằng phần mềm – nhưng…Làm sao dắt người ta đi tới cái điểm đó mới là ác mộng:
    • Giả bộ nhường nhịn để dụ đối phương lấn tới?
    • Hay chơi kiểu “Chọn liền, không thì dẹp bàn!”
    • Hay tung chiêu “câu giờ – đánh tâm lý – tung hỏa mù”? 📚 Trong thực tế, đạt NBS không chỉ cần tính giỏi, mà cần:
    • Một chút binh thư yếu lược của Trần Hưng Đạo, 36 kế gì đó,
    • Một ít trí khôn dân gian,
    • Và đôi khi thêm muỗng “mưu hèn, kế bẩn” cho đậm đà chất drama. 📌 NBS là kim chỉ nam, nhưng “tâm lý chiến” mới là vũ khí thật. Lí do người ta nói EQ là nhân tố dẫn đến thành công he, còn cái chuyện ĐẠI THÀNH CÔNG thì phải có một chút IQ + EQ và RẤT NHIỀU MAY MẮN (thiên thời-địa lợi-nhân hòa).
  2. 🎯 CHỐT HẠ
    • Game Theory không giúp bạn thắng mọi cuộc cãi nhau,
    • Nhưng nó dạy bạn cách cãi mà không phải block facebook nhau.

Tái bút: Một bài viết mang quan điểm cá nhân không giúp bạn giỏi hơn. Dù biết hiếm người đọc, nhưng tui cứ viết để giết thì giờ, đơn giản là tui thích. Chúc bạn ngày nắng yêu nắng, ngày mưa yêu mưa.